Siás mon fraire, tòca la man!

Aquel tipe me fa pissar de rire. A despart de las vint darrièras segondas per nos rampelar que lo tipe es aquí per presicar, es un one-man-show vertadièr!

cortesia is dead

Mon imant a gentleman es copat.

Divendres al balèti, quand eriam a far un cèrcle, i a un conàs de mostachut que me diguèt "volètz pas melhor daissar una jovenòta entre vos e ieu?".

Aimi pas los mostachuts.

lo divendres VIP

Divendres passat, anèri al Balèti del Camèl de Fuòc a la sala Zinga-Zanga a Besièrs. Es lo segond còp que i vau a aquesta sala, lo primièr còp, aquò èra per l'inauguracion amb un concèrt de Massilia. O cal plan dire, la sala es bèla mas la programacion es missantassa, agachatz-me aquesta misèria. 

Mas divendres passat, èra una serada tras que VIP!

Primièr, i aviá la Talvera. E una serada amb la Talvera, es una serada capitada. Fasiá moment que los aviái pas vistes (dempuèi lo concèrt de Forroccitània al Vilatge Occitan a la feria de Besièrs, dos meses, imaginatz!!), e un balèti de la Talvera, aquò me carga las pilas per dos meses de mai! 

Aprèp, i aviá los collègas de Castanha e Vinovèl, que un dels dos me vòl contactar per un projècte. Ne sauretz pas mai per ara, que, de tot biais, ieu tanpauc ne sabi pas mai que m'o volguèt pas dire. Veirem ben!
Puèi, i aviá lo Grand Mèstre Blanc, nòstre Gandalf a totes, Florian Vernet, totjorn tan sexy e intelligent. Li daissèri mos pichòts, istòria que ne sortiguèsson mai intelligents, d'aquesta serada. 
Mas, mai que tot, la causa mai VIP de la serada foguèt aquel moment que, sens lo buf e plena de susor, m'apuegèri sus una barricada aprèp una dansa e una femna que coneissiái pas me venguèt veire en me dire "siás Melania?" , ieu pas aimabla "òc" (perque soi pas jamai aimabla amb las femnas que coneissi pas mas que sabon qual soi) e "as pas un blòg?". Quand o vos disi que soi una star e que m'arrèstan per carrièras ara!!!!
E la femna de me lausar tant e mai, que legís mon blòg cada jorn, que, quand lo descubriguèt, lo legiguèt de cap a cima, e que venguèt al concèrt de la Talvera amb l'esper de me rescontrar, de me tocar (e de me copar en secret un bocinon de mon pel castanh per lo metre dins una bostioneta a costat de son lièch). Benlèu vos pensatz que la femna demandava a cadun "bonser, siás Melania?". E ben non, perque es pas colha! 
Primièr, aviái cargat mon camisòt "La Talvera" e qu'èri la sola d'aver un camisòt (tacat) La Talvera.
Segond, aviái cargat mas sabatas jaunas amb l'estelada.
E fin finala, Celina, la cantaira mitica de La Talvera que ne soi fan fan fan, diguèt "i a la Melania qu'a pas de cavalièr" en me mostrant dau det. Aquò me faguèt pas venir un cavalièr, rai. Mas me faguèt venir una legeira dau blòg!

Fabiana, grandmercés per tot çò que me diguères :)))
e al plaser de te tornar veire a un concèrt de la Talvera! 

Ajuda caudassa

O sabiái qu'auriái degut prene de nòtas quand lo tipe m'expliquèt cossí fonciona la caudièira. 

Pas de boton on/off, pas de boton reset, pas d'interruptor. 

Pas de mòde d'emplec. 

Uèi, dimenge, preguem totes amassa per que mon vesin gentleman aja son CAP de caudierista e que me venga sauvar abans que comence lo procèssus de criogenizacion. 

Vaquí una fòto de la bèstia, se per cas passèsse un gentleman (o una gentlewoman, soi dubèrta a tot sus aqueste còp) saberut de la caudièira...

(a)imant

Ai una teoria : soi un imant a colhassas.

Dins lo trin.

Pas gaire de mond, m'installi, coma de costuma, a l'endrech ont i a quatre plaças e una taula. I pòdi metre l'ordenador per faire que trabalhi.

Sus la plaça a costat de ieu, ai amolonat ma saca d'esquina e doas saquetas de libres, a, e mon tricòt tanben.

Molon de plaças vuèjas.

Se lo trin s'emplena pas al Clapàs, s'emplenarà pas jamai, es una lei de vida.

A Seta, ne montan de mond.

Tres òmes vòlon la taula. Es de bona guèrra.

Dos s'intallan en fàcia de ieu.

L'autre s'installa de l'autre costat per pas me far mudar lo molonàs.

E aquí, arriba una conassa que se vòl assetar ont ai mas causas.

Putan i a de plaças a bodre e li cal s'assetar ont i a mos afars?

Plegui l'ordi e amoloni tot sus la taula.

Enrabiada.

Que la manca d'intelligéncia e me venir emmerdar devon èsser las causas que supòrti mens dins la vida.

Lo tipe que s'èra installat de l'autre costat ditz : “avètz doas plaças de liuras darrièr”

E la conassa, qu'èra pas blonda a l'exterior, de respondre “non, mas aital va plan”.

Ieu viri lo cap per pas l'emplastrar.

E lo tipe d'insistir : “non mas aital, obligatz pas la dòna (la dòna, akò's ieu) d'amolonar sas causas sus la taula pecaira”.

Un gentleman de mai.

Oè, soi benlèu un imant a conassas, mas soi tanben un imant a gentlemen, e aquò m'agrada:)  

Lectura del mes d'octòbre

Lo problèma quand coneisses d'artistas o d'escrivans, es que te cal engolir sas òbras. As un amic musician? E ben te cal anar al concèrt que passa prèp de l'ostal o pièger, anar a las repeticions. A d'avantatges : escotas lo CD abans que sortisca per la plèba. Çò delicat dins l'istòria, es que te cal donar ton vejaire e ieu sabi pas mentir. Se m'agrada o disi, se m'agrada pas, o disi tanben...

As un amic escriveire? E ben te cal legir sos libres. O al mens, los crompar, e davant el, aital o sap que l'as crompat son libre. Se sabiatz lo nombre de libres qu'ai dins la bibliotèca perque ne coneissi l'autor... e pas legits, plan segur.

Zo, un esforcet de memòria, quin autor subreconegut rescontrèri i a pas gaire? 

E ben figuratz-vos que lo tipe ven de publicar un libre que podètz crompar en linha a la librariá catalana. Çò que faguèri. Perque lor cal crompar a las librariás independentas (la librariá catalana a Perpinhan, Sauramps a Montpelhièr o la librariá arlatenca les Passionnés.)

E ben me regalèri de lo legir Les Meues Universitats del Sénher Bezsonoff! Coma totes los libres d'aquel nòrd-catalan felibre (ben òc, es sòci del Felibritge, o sabètz ben que los nòrd-catalans se prenon per d'occitans!), me faguèt plan rire e, un còp de mai, lo daissèri pas. En doas seradas, foguèt plegat. O cal plan dire, una de las qualitats de Bezsonoff, es que sos libres son pas longs (aquò, o disi perque sabi que lo va embufar...). I conta son aventura en classa preparatòria a las grandas escòlas, particularitat francesa. O avoi, de còps que i a, aviái enveja d'escampar lo libre que las classas preparatòrias pudisson l'elitisme made in França e la pudesina ne sortissiá per las paginas. Mas, l'escampèri pas lo libre, pas brica, que me regalavi de lo legir. Es fòrça plan escrich, escriu plan lo tipe, o sabi o ai ja dich mas o pensi a cada còp, meritariá d'èsser revirat dins d'autras lengas... E puèi m'agradèt de legir aquela realitat que m'es coneguda, mas pas completament. Me demandi coma los catalans van comprene aquela istòria de las classas preparatòrias a las grandas escòlas. Rai, nos en cagam, an pas que d'aver una escòla elitista eles tanben, òu.

Un extrach, que soi segura que tot plen de mond que s'alfabetizèron tard en occitan s'i reconeisseràn. Legissètz coma es fòrt aquel Bezsonofàs: 

"Cada tarda, després de les classes, em recreava estudiant la llengua dels meus avis. No es podia dir que l'aprengués. Ja m'ho sabia tot, tret de la terminologia gramatical amb conceptes tan àrids com els pronoms febles, el perifràstic i altres francesilles. Transformava en coneixença activa unes nocions passives. La llengua catalana m'apareixia com una vella casa de muntanya on ja havia viscut, en temps oblidats, i ordenava una per una les cambres polsegoses. Encenia l'electricitat dels pronoms, canviava els llençols de les conjugacions, pintava de blau les ventalles del vocabulari. No explorava una borda desconeguda sinó que recuperava un bé perdut. Ortografiats segons convencions que descobria, els mots dels meus avis, netejats, polits, lluïen com lluïses al fons de baguls claferts de tresors." (p. 130)

De crompar aquí.

Una critica de legir aquí e d'autras per aquí.

Suspresòta que fa plaser e te bota de bona umor per la dimenjada

Divendres de ser, quand tornèri a l'ostal e que dubriguèri la pòrta, dins los escalièrs, te trobèri aquò :

E coma sèm pas que dos d'aver la clau d'aquel ostal, es mon vesin lo gentleman que me donèt de qué me regalar. 

Aquel tipe, l'aimi.

Eiretatge

Ma tuta, abans que i arribèsse, èra vuèja.
Abans d'èsser vuèja, i demorava una mameta de 93 ans que i demorava dempuèi plan d'annadas. 
M'agrada de trobar regularament de rèstas dels ocupants precedents. De detalhòts que quand los vesi, sorrisi. Sorrisi al sovenir d'aquela familha que viviá aquí, sorrisi a la mameta que foguèt la darrièra a se servir d'aquò, sorrisi al present e sosqui a çò que vau faire d'aquela causa eiretada de la mameta. E de còps que i a, sosqui a coma las causas passan lo temps e passan d'una man a l'autra e que ne veson de causas, mas a aquò, i sosqui pas de tròp que aprèp, aquò m'angoissa.

N'i a tot plen de causas eiretadas de la mameta. 
La que fau servir mai sovent, es la ponhada per se levar del sèti dels comuns. N'ai pas encara besonh per me quilhar, mas quand pissi lo matin, i meti lo coide per me téner lo cap quand soi mièg-dormida. E quand soi desrevelhada, me culpabilizi en me dire que deuriái aver vergonha, aquela causa qu'èra indispensabla a la Mameta e ieu fenhantassa, patin cofin...

E al garatge, i a tot plen de causas eiretadas, entre elas una botelha de Monsieur Propre que vai-te'n saber dempuèi quant de temps es aquí...

E i a tanben de causas utilas per adobar lo ventilator petat per la Marieta : 

Quatre topinas de confitura coma aquò.

M'agrada :)

Activitat estivala

Lectura del mes de setembre

A la debuta de setembre, lo govèrn francés publiquèt un document dins l'encastre d'una politica per bastir de lotjaments socials. Èra un tablèu  amb per cada region de França los terrens o bastiments de l'Estat que son pas mai utilizats e que poirián èsser reciclats en immòbles pas cars. Lo vos auriái plan mostrat mas, maganha, es pas mai en linha. Perqué? o sabi pas ; demòra pas qu'aquela mapa ont vesèm l'excepcion còrsa e auvernhassa e lo dorsièr de premsa. Mas quand lo document èra en linha, lo legiguèri. Oè, ai pas qu'aquò de far. Enfin, lo legiguèri pas en entièr, agachèri pas que los cantons que coneissi. 
Aital i descubriguèri qu'a Nhana, lo país das innocents, i a un "bagne d'enfants". Enfin, i aviá! I a encara lo bastiment, mas dedins i a pas mai d'enfants. 
"bagne" e "enfants" es un pauc antitetic, non? 
Sabiái pas solament qu'aquò aviá existit. E aquí tot pròche!
Googlèri la causa, i a tota una literatura psico-istorica sus aquel fenomèn del sègle XIX.
Facebookèri e la Fadarèla e d'autres me parlèron d'un libre escrich dessús per la Maria Roanet. 
E aquí, vergonha sus ieu, ai pas res legit de Maria Rouanet. Dins ma vida d'estudianta consultèri son antologia Occitània 1970 los poètas de la descolonizacion mas pas res mai.
Prenguèri doncas a la bibliotèca (cresiatz pas que l'anavi crompar?) lo libre Les enfants du bagne, dins la colleccion "Le Grand livre du Mois". Le Grand Livre du Mois, es un pauc coma lo libre que te manda cada mes France Loisirs? Mas QUAL s'abona a aquò? Los vièlhs benlèu, es per aquò qu'es escrich gròs.
Primièr de tot, ne vos podètz dobtar perque sètz de mond intelligents, lo libre fa pas rire. La forma me semblèt estranha a la debuta, es pas un roman, es pas un documentari, es una mena de documentari a la sauça romanesca. L'autora cabussèt dins los luòcs e los arquius, e amb d'unes testimoniatges e tota la matèria collectada nos conta l'istòria d'aqueles enfants empresonats pendent d'annadas per aver raubat una gallina. 
Nos presenta mai d'una colonia, unas piègers que las autras, cap bona. Nos presenta d'unes dels estatjants d'aquelas colonias, aqueles presonieròts que s'escapan, que trabalhan, que luchan, qu'an freg, que rosegan son bocin de pan moisit, que marcan son nom dins la pèira de sa cellula e que crèban abans de ne sortir.
Nos passejam amb Maria Roanet dins aqueles luòcs sinistres, seguissèm lo cada jorn d'aqueles paures dròlles. Al cap de cinquanta paginas, comprenguèri que las tres cents seguentas serián dins la meteissa dralha. "Es bon as comprés", mas contunhèri fins a la fin que l'autora capita de far diferent per cada colonia e nos fa descobrir las invencions cada còp piègers e segurament pauc eficaças per qu'aqueles enfants tornèsson a la dralha de la conducha corrècta. Lo cada jorn dels enfants, lo punt de vista dels directors d'aquelas colonias, l'actitud dels vesins del vilatge, la politica e las leis, las letras dels parents, la gestion de la mangiscla, las punicions, n'aprenèm de causas... e de pas polidas!

Aquelas colonias de trabalh pels enfants venguèron puèi d'ostals de correccion, qu'es jos aquel nom que las coneissèm a l'ora d'ara, puèi barrèron, que cal pas desconar, òu. 
 
Pas d'extraches del libre perque ai la canha de picar mas es de bon trobar dins las bibliotècas :)