dilluns, 23 de gener de 2012

Lectura ivernenca : Xocolata desfeta de Joan-Lluís Lluís


Sabi pas se n'aviái ausit parlar a la ràdio o legit un article dessús sus Vilaweb, mas quand lo veguèri sus la laissa de la librariá, lo prenguèri sens soscar, que sabiái que me regalariái.
 E coma de costuma, m'enganèri pas.

Xocolata desfeta es una beguda de cacau amb de lach mas es mai que mai lo darrièr libre de Joan-Lluís Lluís, un exercici literari plan capitat.
Joan-Lluís Lluís lo coneissi perque, lo paure d'el, a un nom que se doblida pas, mas tanben perque legiguèri son excellent Conversa amb el meu gos sobre França i els Francesos.

Aquí, Xocolata desfesta, es una causa del tot diferenta.
M'agrada de legir. Mas çò que m'agrada dins la lectura, es que me conten una istòria. Legissi mai que mai de romans o de novèlas, e totes los libres de poesia que crompèri per far genre soi una intelectuala, e ben prenon la posca dins ma bibliotèca, que los ai pas jamai dubèrts. Ai totjorn l'esper de los dubrir quand lo vielhum me farà apreciar l'art poetic. M'agrada pas la poesia, pas gaire la critica, un pauqueton los panflets, los libres intelligents me tomban de las mans, mas de mens en mens (lo vielhum vos disi ! ). M'agradan las istòrias. E fin finala, la Literatura, me'n tamponi lo dardalhon : çò que m'agrada son las istòrias e cossí me las pòdon contar.
Mas i a una causa que m'agrada de la Literatura. La sola causa que val lo còp segon mon pichòt vejaire a ieu completament egocentric, es l'OULIPO.
Coma as pas fach un DEUG de Letras Modèrnas que te servís pas a res tu (una error d'orientacion, aquò arriba a tot lo mond) , benlèu que sabes pas de qu'es l'OULIPO. Òsca Manòsca, siás tombat sul blòg pedant de la blogosfèra occitana (en segonda posicion aprèp Lo Blòg deu Joan dins la pedantariá occitana).
Se te parli del tipe que faguèt tot un libre en francés sens utilizar la letra e ? Aquò te parla ? La Disparition de Georges Pérec, lo manlevaràs a la mediatèca de ta Comunautat de Comunas.
Se te parli dels Exercicis d'estil de Raymond Queneau, aquò te parla ?
L'OULIPO son de cabordasses que jògan amb la lenga, que se meton de règlas de cabords per escriure. Jògan e soi segura que se regalan.
Joan-Lluís Lluís, dins Xocolata desfeta, fa un Exercici d'estil a la Queneau mas en catalan. Lo principi : donar un raconte primièr e lo declinar de mai d'un biais. Cent vint e tres biaisses diferents per nòstre autor rossellonés.
La lectura de Xocolata desfesta es un regal lingüistic, un plaser intellectual, plen d'escacalasses e d'exclamacions al geni.

Lo raconte inicial, onze linhas, es l'istòria d'un tipe que se'n va prene una xocolata desfeta carrièra Petritxol, una dròlla li clava un còp de cotèla dins los budèls, se desrevelha a l'espital amb un policièr que li demanda se la dròlla sorisiá.
Aquel raconte serà declinat de mai d'un biais, d'unes de bon comprene e d'autres un pauc mens.
E coma l'autor sap que los legeires sèm d'ases, a la fin, explica per cada tèxt de qu'èra la constrencha. E borricassa que soi, es pas qu'a la mitat del libre que me mainèri d'aquel « Making-of alfabetic », çò que fa que tornèri legir tot amb a la fin de cada tèxt verificar s'aviái plan compresa la constrencha.
I a de tèxtes que me chalèri de los legir, e mai d'unes que tornèri legir. Mas per d'autres, me mancavan las referéncias. I a una tièra de tèxtes que son escriches « al biais de », e segur, s'as pas jamai legit los autors catalans classics, incultassa que siás, te pòdes pas congostar del pastiche coma cal. Mas a despart d'aquel detzenat de referéncias tròp intellectualas per ieu, la rèsta es de bon legir per tot catalanofòn.
Xocolata desfeta aurà una plaça de tria dins ma bibliotèca catalana e lo tornarai legir mai d'un còp amb plaser.
E soi contenta de pensar que Joan-Lluís Lluís dubrís la literatura catalana al biais de l'OULIPO.
S'aquò pòt permetre als catalans de cagar l'escoba qu'an dins lo cuol e de tombar las ulhièiras qu'an dins la lenga, e ben ieu, li doni lo Prèmi Nobèl de Literatura al tipe !
E la paura occitanofila que soi plora d'aver pas l'equivalent en occitan.

1 comentari:

jp ha dit...

E veiquí, dès que quò se parla d'un libre, que lu tipe resta 'bilhat... degun per far de comentari.

Te dise, te dise, se'n be mau regentat.