Vòli far parièr

Terrible!

M'agradariá tròp de far çò meme en classa! 

Mas me sembla que tecnicament, es balés, non?

rugbí

Los jogaires de l'USC nuses per TVcarcassona 

M'agradan pas los òmes que se despilan, mas i anariái plan jogar d'autbòi, dins los vestiaris. (pas de doble sentit dins aquela frasa, plan solide!)

Lectura ivernenca : Los Convidats.

Avètz segurament ausit parlar del film Pa Negre.

Mas siiiiiii, lo film catalan que ganhèt nòu prèmis Goya e qu'es lo primièr còp qu'un film en catalan ganha quicòm!

E ben se l'avètz pas vist, agachatz-lo. Es una capitada.

Mas perqué ne vos parli? Pa Negre es una adaptacion del libre del meteis títol d'Emili Teixidor e coma aquò m'agradèt, ne legiguèri un autre d'el : Els Convidats.

Lo contèxt es lo meteis : la Catalonha rurala aprèp la guèrra civila. Los qu'an ganhat e los qu'an perdut. Los que dictan çò que cal escriure, legir, pensar, los que los seguisson, los que los seguisson pas mas que pòdon pas res far contra. Los qu'an son pichon poder local e que n'abusan. Los presonièrs. Los orfanèls. De pas legir s'avètz pas gaire lo moral...

En mai de l'istòria, m'agrada l'escritura de Teixidor. Me regali de legir sas frasas. Compreni pas totjorn tot, que lo tipe emplega un catalan requist. E puèi fa referéncia a de causas desaparegudas e m'agrada de descobrir aquela Catalonha rurala desapareguda.

L'avi Miquel, a qui els petits, fillols o no, li deien padrí, seia al cap de la taula, amb el seu aire sorrut, capficat, com si estigués isolat pel propi silenci i el respecte dels fills, les nores, els néts, i fins i tot dels que vivien amb la família sense ser-ne, coma l'afillada o refugiada Marta - segons el grau d'aprovació a l'acolliment que els hereus havien fet a la noia, uns li deien i la tenien per affilada i per als altres era simplement una refugiada com altres n'hi havia hagut al poble, i alguns nois i noies trets de l'Asil d'Orfes s'hi havien quedat i tot, al poble o a altres indrets de la comarca-, o el més antic, el mosso de confiança, en Jan,  que era com de la família, tots asseguts a les seves cadires al llarg de la post i en ordre de categoria descendent : primer l'hereu, en Maties, al costat del pare padrí, i després la cadera buida de la seva dona,  que era a la cuina, com li pertocava, per ser la nora més antiga, i un altre lloc buit per a la tia Paula, que s'havia quedat per vestir sants, també als fogons, i la pubilla de l'hereu, la Cinta, jove i amb el cap cot, el posat consirós, els ulls lluents d'una lluïssor interior desconcertant, i al seu costat la fillola o refugiada Marta, uns quants anys més jove que la Cinta, tot just encetada la joventut;

a l'altre cantó hi havia el fadristern, en Tomàs, amb la seva dona que no parava d'anar i venir de la cuina, i després el fill solter i més jove, en Peret, el fadrí li deien, i el fill petit de l'hereu Maties, i el fill del fadristern amb el borrissol ombrejant-li sota el nas, i en Jan, el vell mosso, gairebé de l'edat de l'avi, cap pelat i amb el somriure de servitud a la boca, i l'altre cap de taula biut, perquè corresponia a l'àvia, que encara trafeguejava amb la cassola.

Tots callaven, atents a l'assentament de la cassola de l'àvia i a la fressa i a les olors de la cuina, i només de tant en tant allargaven la mà per agafar algun tall de fuet o de botifarra d'ou, picar una oliva, tallar un tros de pa torrat untat amb llard i all, tastar un llardó, o beure el vi ranci que servia de vermu. Els nens prenien el vi barrejat amb gasosa o aigua. 

Non, lo libre se passa pas lo temps a te far de descripcions a la Balzac, mas m'agradèt la descripcion de la taulejada.
E me la calguèt tornar legir tres còps per reténer los personatges qu'es a la debuta de libre.
Ai totjorn de mal quand i a mai de tres personatges dins un libre. Sabi pas jamai qual es qual. O vos fa pas a vosautres aquò?
Çò pièger es quand legissi quicòm d'estrangièr, genre lo protagonista se ditz Hikvfdstoirgd e un autre personatge se ditz  Hivcsdfgvslargd e ben ieu sabi pas jamai qual es qual. Benlèu que me fau una istòria parallèla a l'istòria vertadièra.
O alara, al mitan del libre, cal far un recapitulatiu o un QCM. Es çò que faguèt Florian Vernet dins Jardindelasdelicias.com, fasiá pas de mal, remarca, de metre un QCM pels mongolians qu'aurián pas tot comprés, qu'es complicada la narracion.

Enfin, brèu. Se volètz passar un grand moment de cinèma, agachatz Pa Negre.  

Anóncia : S'as un sofà confortable, un grand ecran e que me massas los pès, lo podèm veire a ton ostal, pòrti lo DVD e las pizzas. 

Se volètz legir un catalan de qualitat dins un libre pas brica cagant, legissètz Els Convidats, mas cal aver un nivèl pro bon de catalan (çò ditz per se la petar).


Veni de picar dins google images lo nom de l'autor : aviái fantasmat sus un tipe, la quarantena sexy. E ben non.

Cinèma jol plumon : Balada Triste de Trompeta

Sus mon novèl sit internet preferit, aprèp aver picat "amenábar", piquèri "Álex de la Iglesia".

Non, non, vos la vau pas far Les Cahiers du Cinéma coma lo còp passat, que, de tot biais, los ai pas totes vistes sos films... Mas, totun, vos vau donar quauques títols, los que veguèri, se per cas, tombatz dessús a la telé :

- El día de la Bestia, que pòrta plan son nom , es lo film que lo faguèt conéisser, mas me cal avoar la vertat : me'n soveni pas gaire.

- La Comunidad, just enòrme : una femna recupera l'argent qu'un vièlh, ara mòrt, amagava dins son ostal e los vesins de l'immòble vòlon recuperar las dardenas... Aguèt un pauc de succès en França jol títol "Mes chers voisins".

- 800 balas. Dins una epòca lonhdana, plen de westerns spaghetti se faguèron dins lo campèstre desertic d'Almería al sud d'Espanha. 800 balas se debana alai, mas a l'ora d'ara,  d'ancians actors... figurants, d'aqueles westerns spaghettis americans contunhan de jogar als cowboys pels toristas amb la nostalgia de l'epòca daurada del cinèma western spaghetti. I a tota una istòria que me'n soveni pas brica mas me soveni que m'èri regalada.

- Crimen Ferpecto : genial! Agachatz la banda anóncia, i a tot dedins ;):

E vaquí que sus Cuevana, i a un film tot recent de l'aficha un pauc torturada:

Yes! Lo vau agachar!

La debuta, son dos palhassos que fan los palhassos, un d'eles es Santiago Segura e Santiago Segura, ne soi fan, m'agrada son umor gras. Puèi, arriban los militars en bramant de prene las armas. Son los republicans. Scèna plena de sang de batalha entre los franquistas e los republicans... Lo palhasso es fach presonièr. Mas a un dròlle, Javier, que lo ven veire en preson. Ditz que vòl far lo palhasso, coma son paire e son papet. Son paire li ditz que li caldrà far lo palhasso triste perque a tròp patit per poder èsser un palhasso que fa rire...

Puèi, vesèm Javier adulte, sèm a la fin del franquisme, dins las annadas 70. Javier es embauchat dins un circ pichon coma palhasso triste per far lo parelh de palhassos amb Sergio, lo palhasso que fa rire mas que dins la vida vertadièra es autoritari, violent, machista, missantàs e ibronhàs. Sergio es lo marit de Natalia que Javier ne va tombar amorós. L'autoritat violenta d'un contra l'inocéncia de l'autre e a l'entorn de personatges coma ne podèm veire pas que dins los films d'Alex de la Iglesia...
Sabi pas s'es una comèdia dramatica, un film d'amor dramatic, un film dramatic o un film istoric...

Es un film estranh, plen de violéncia amb d'unas scènas pas de bon suportar per los èimes delicats. Plen d'umor tanben mas un umor jaune e plan negre. Es tanben un film "exagerat", barròc se volètz, ont n'i a tròp, mas lo "ne far tròp" fa partida de l'art d'Álex de la Iglesia, es çò qu'agrada justament d'el. Diriái pas qu'es la clau de son succès que seriá exagerar e mai mentir, mas fa partida de son estetica.

Sos filmes an mai d'una lectura e s'agachas aqueste de film al primièr gra, sens umor al segond, tresen o quatren gra, t'agradarà pas. S'agachas sos films sens soscar a la critica que i a darrièr, t'agradarà pas tanpauc. En gròs, se siás con, t'agradarà pas (çò que vòl pas dire que se t'agrada pas, siás un con).
Alex de la Iglesia fa de filmes gòres, mas son pas de filmes gòres a l'americana, non, son de filmes gòres intelligents, se me permetètz l'oximòre.

La banda-anóncia - mèfi, d'unes imatges son violents:

Entrevista d'Álex de la Iglesia a Catalunya Radio :

L'agachatz e me disètz qué ne vira?

Patata

Patata e los amics de l'òrt, lo podètz agachar sus internet tant que i es:

 

o, melhor, podètz crompar lo DVD en cò de Vistedit per 17,30€ (15€+2,30€ de pòrt). 

Me regalèri de l'agachar aquel dessenh animat! Lo doblatge en occitan (en gascon, en lengadocian e lemosin) es una capitada e l'istòria es plan simpatica. E mai los grandasses passan un bon moment :)

Pasmens, foguèri decebuda de la pauretat del DVD: una sola version (pas de causida  de lenga), pas de bonus, pas res. Un DVD preïstoric.
 

Aquò dich, espèri poder veire tot plen d'òbras audiovisualas dobladas en occitan coma aquò!

un an!

Uèi, fa un an que LoCorrector me corregís "oficialament" lo blòg. 

E ben, sabi pas vosautres legeires, mas me sembla que se nòta que i a un corrector dins aquel ostal. Trobatz pas qu'aquò se melhora dempuèi quauques meses?

Vos podètz pas imaginar coma aquò fa de ben d'aver un agach seriós sus çò qu'òm escriu. Un agach seriós e benvolent. 

Grandmercés mon Corrector.












(e vos parli pas dels emails porcassièrs que me manda uhuhuhuhu)

Lectura ivernenca : Gausem la fraternitat

Osons la fraternité es un libre que te fa sentir intelligent, que te fa soscar d'un biais que n'as benlèu pas la costuma. Es un libròt de 120 paginas, compausat de nòu partidas. Cada partida es una meditacion sus un tèxt biblic. Vos  rasseguri sul pic : non, non, soi pas tombada dins una crisi mistica per Nadal e l'esperit nadalenc m'es pas tombat sul suc nimai... Mas un pauc d'espiritualitat e de soscadissa, de quora en quora, aquò fa pas de mal. Una meditacion sus un tèxt biblic, qu'es aquò? Pels manja-curats que son ja a cridar a l'eresia, se tracha pas de catequisme nimai de proselitisme. "meditacion" es un mot complicat per parlar d'una reflexion... filosofica (sabi pas s'es lo mot adequat) a partir d'un tèxt extrach de la Bíblia.

Cada partida comença per un extrach de la Bíblia d'una pagina, una pagina e mièja, aqueste episòdi de la Bíblia (pas dels mai coneguts) es seguit d'una reflexion, “meditacion”, sul sens d'aqueste tèxt, pas de metafòras o d'interpretacions bon mercat dins aquò, al bèl contrari. L'autora, Marie-Laure Durand, interròga lo tèxt per s'interrogar a ela e per que lo lector s'interrògue.

“L'interprétation, c'est quand au final d'interrogé, le texte devient celui qui m'interroge. (...) La Bible m'interroge pour m'éveiller à des possibilités d'existence encore insoupçonnées. Elle me cherche et me demande de répondre de ma vie, c'est à dire de faire face. Elle m'invite à être libre. (...) La Bible a quelque chose à dire aujourd'hui à la condition que les questions que le lecteur lui pose soient bien les siennes et non celles d'une académie, d'une institution ou de son voisin.” (Introduction).

Cada partida, que ne vaquí los títols per vos far una idèa “ Par delà tout frontière, osons la fraternité”, “vivre et dire sa foi”, “fragilités et espérance”, “deuil et propriété”, “Quand Dieu se souvient...”, “habiter, avec d'autres, autrement”, “pour voir s'il n'y avait pas d'homme”, “la possibilité d'une ouverture”, “alliance avec un troupeau” es una reflexion sus una situacion que comprenèm e que nos va interrogar sus nòstra vida. E es la qualitat granda d'aquel libròt: son accès aisit per totes. Pas besonh d'aver fach de catequisme ni de teologia per comprene. Pas de patés teologic o religiós, lo lexic emplegat es de bon comprene per totes, çò que facilita, dau còp, l'accès a la reflexion o al questionament.

Un parelh d'extraches que me toquèron e aital, vos faretz una idèa de çò que i podètz trobar dedins :

“Cependant pourquoi le peuple hébreu, avant même que les explorateurs ne soient entrés dans le pays, se met-il à douter? Parce que l'espérance fragilise et qu'elle fragilise encore plus au moment où elle va devenir réalité. Espérer, c'est oser penser que ce qui est attendu finira pas se produire. Et quand l'espérance que l'on porte en soi est au seuil de se réaliser, le doute s'accroît. Est-ce bien ce que l'on veut? Ne sera-t-on pas déçu? (...)”

“Alors que la mort efface le sociétal, que la perte d'un être cher réduit l'espace à un face-à-face illusoire puisque l'autre n'est plus, le travail de deuil est un retour au monde des hommes, un retour à la pluralité des vivants. Devenir propriétaire, c'est commencer à se resituer dans l'espace des hommes, c'est reprendre pied sur terre en acquérant une parcelle. Acheter à prix juste, c'est retrouver une place dans la vie sociale et les exigences éthiques. Penser aux conséquences d'un acte, c'est envisager l'avenir et donc se décider à reprendre la vie en considération.”

Per saber çò que i a abans e aprèp aqueles dos extraches e comprene melhor, avètz pas que de legir Osons la Fraternité de Marie-Laure Durand a las edicions Olivétan.

Dimenge Epifanic

Lo dimenge d'Epifania, es la debuta de Carnaval a Cornonterral : penjan las pepetas sus l'ostal de la Comuna. I demoraràn quauques setmanas, fins al dimècres de las Cendres ont seràn cramadas aprèp lo jutjament de Palhassa.

Ièr, anèri doncas a Cornonterral per jogar de musica.

Las ostilitats començan lo dissabte : fargan las pepetas.

Lo dimenge, aprèp un brave dejunar (pas de detalhs), passejan las pepetas en musica pel vilatge : 

 Oè, auriái pogut far melhor coma fòto... o sabi :) 

Total respect sus la rolls que passeja las pepetas, soi fan :)

Se fa lo torn del vilatge en s'arrestant en cò d'amics ont l'apero espèra lo mond del passa-carrièra, mai que mai los musicaires. 

La musica? E ben, los instruments tradicionals : pifres, autbòis, tamborns lengadocians, e los instruments de la fanfara : trompetas, saxofòns, trombòns, clarigòlas e percussions de tota mena. La tòca es de far de musica e d'animar lo vilatge per mostrar las pepetas.

Mond al balcon o per carrièras, mas lo mond son mai que mai a esperar sus la plaça de l'ostal de la Comuna. Abans de las penjar las pepetas, las expausan. E cadun de far la fòto :

Coma siás un legeire aluserpit, as vist que sus una de las pepetas, sus lo Palhassa (l'autra de pepeta s'apèla Lo Blanc) es escrich "espinchaire". Lo Carnaval de Cornonterral, la lenga del país i es mai que presenta, podètz anar legir los noms donats a las pepetas dempuèi l'an pebre e veiretz que son totes en occitan.

A miègjorn, las pepetas son penjadas.
Es l'ora d'anar beure l'apero. 
Carnaval a començat.

RDV lo 11 de febrièr per tornar far lo torn del vilatge per lo fogasset :)

Vos podètz documentar sul Carnaval de Cornonterral en anant legir Pailhasses.com

Lectura autonenca : las cagaraulas sabon pas que son de cagaraulas

Lo libre, lo crompèri dins un supermercat espanhòl. 

I vas per crompar de turrón e de chorizo e, sens te'n mainar, vas dirèctament a la seccion libres, partida "bolsillo" perque es mens car, e començas d'agachar la molonada de noms que coneisses pas. Puèi legisses lo títol "Los caracoles no saben que son caracoles", l'agantas lo libre, lo metes dins la banasta e te'n vas crompar de Kas Naranja.

Lo Gentleman_de_las_vacanças a doblidat lo pan, mentre l'espèras dins son autò pas caufada, començas de legir :

"Me parece que voy a llegar tarde. Como siempre. Tengo que ir al tanatorio y no sé qué ponerme, no tengo ni idea de la ropa apropriada para ir a un lugar así. Me gustariá llamar a mi hermana para ver qué llevará ella.. No es la primera vez que nos presentamos en un sitio vestidas igual. Además, así le pregunto si prefiere que la recoja o mejor nos vemos directament allí.

Nunca sé como comportarme cuando hay muertos de por medio. Me refiero a cuando tengo que ir a un tanatorio, a un funeral o a un entierro. No sé de qué hablar con la gente, me parece que cualquier conversación es inapropiada, no sé si hay que mostrarse muy apenada ni tampoco si es bueno exagerar. Sobre todo si el muerto no es alguien muy cercano. Seguro que esto me pasa porque nunca se me ha muerto nadie a quien de verdad quería. Además, siempre me bloqueo cuando tengo que dar el pésame, no soy capaz de aprenderme ninguna de las frases hechas como "te acompaño en el sentimiento", "lo siento mucho", "no somos nadie" o "así es la vida". Me pongo muy nerviosa y me hago un lío. En el entierro de mi tío Vicente le di el pésame a mi tía diciéndole: "Siento tu sentimiento, porque la vida no es de nadie". A mi hermana, que estaba detrás, le entró un ataque de risa que no tardó en contagiarme y no pudimos parar hasta.... " 

Èri decebuda que lo Gentleman arribèsse amb sa bagueta jol braç que me calguèt daissar ma lectura.

Me tardava d'èsser sola dins mon lièch per lo poder legir aquel libre... E lo legiguèri fins a doas oras del matin... que las parpèlas i tenián pas pus... 

"Pasmens, t'agrada pas de legir de libres escriches per de femnas" çò ditz lo Gentleman que coneis mas preferéncias literàrias. E ben, veja, aqueste còp, soi fan fan fan.

Tot de long, l'istòria nos la conta Clara, 35 ans, separada del paire de sos dos dròlles e nos regalam de legir sa vidòta, un pauc trista... mas mai que mai que fa ben rire : 

"Salimos del coche y subimos. De nuevo la misma escena al cerrar la puerta. Miguel comenzó a besarme y sin parar de hacerlo me fue llevando hasta su habitación. Nos desnudamos con desorden y torpeza. Yo debería haberme quitado el vestido por abajo, pero decidí hacerlo por arriba y él tomó una decision equivocada al intentar quitarse los zapatos sin desabrocharse los cordones. Lo que hacen los nervios. De repente, yo tenía uno de mis brazos hacia arriba pegado a mi cabeza y el otro hacia abajo sin espacio para salir. Él daba saltitos a la pata coja sobre su pierna derecha mientras intentaba quitarse el zapato de la izquierda con los pantalones medio bajados. Finalment yo utilicé la fuerza para salir de aquel vestido y MIguel la inteligencia para sentarse a los pies de la cama y allí desabrocharse los cordones."

Es pas un libre intelligent, mas es plan escrich e ieu me congostèri de lo legir. E mai, de còps, alentissiái la lectura per saborejar d'unes passatges :) Me regalèri fins a la fin e foguèri ben trista d'arribar al punt final d'aqueste buf d'oxigèn.

Ne sortiretz pas mai intelligents, mas ne sortiretz de bona umor!

Los caracoles no saben que son caracoles, Nuria Roca, 2009

Umor setòri

Se siás ni francés ni del país e que l'as pas compresa la galejada, clica aquí e aquí, 

mas de tot biais, los catalans, comprenètz pas l'umor occitan.